logo_background
next previous

Turkse keuken meer dan kebab

amsgerecht_in_aardenwerk_pot

Esther: Turkse keuken - meer dan kebab

Kebab, köfte en baklava zijn wellicht de meest bekende gerechten, maar de Turkse keuken heeft veel meer te bieden. Sterker nog, de Turkse keuken vormt samen met de Franse en Chinese keuken de drie klassieke wereldkeukens. Tijdens mijn laatste vakantie aan Turkije werd weer eens duidelijk dat deze keuken een veel te beperkte reputatie heeft. Geheel onterecht. Gedurende het verblijf werden mijn medereizigers keer op keer verrast door de hoogstaande kwaliteit en diversiteit van de Turkse keuken, waardoor zij nu kunnen beamen dat deze veel meer is dan kebab. Laatstgenoemde is overigens een gegrild vleesgerecht van hoogstaande kwaliteit en dient niet te worden verward met de in Nederland bekende döner kebab. Voor iedereen die niet bekend is met de Turkse keuken, maar er graag mee wil experimenteren, hierbij de belangrijkste ins & outs op een rij.

Veel invloeden en verscheidenheid

Turkse recepten worden veelal generaties doorgegeven onder vrienden en familie, waarbij velen een eigen draai geven aan de gerechten. Dit heeft er voor gezorgd dat de Turkse keuken door de eeuwen heen steeds gevarieerder is geworden. Ook de invloed van de Grieken, Arabieren, Perzen, Romeinen en Kaukasiërs hebben bijgedragen aan de hedendaagse Turkse keuken. Turkije is een enorm land, waar de weersomstandigheden en grondsoorten sterk uiteenlopen. Hierdoor verschillen de lokale specialiteiten per streek sterk. Zo heeft de Egeïsche regio bijvoorbeeld elementen uit de Ottomaanse keuken heeft overgenomen en wordt in het westelijk deel van Turkije veel gewerkt met olijven en olijfolie.

verse_producten_op_de_markt

Liefde voor lokale producten

De waardering voor verse, lokale producten wordt al duidelijk bij het ontbijt. Waar wij Nederlanders snel een boterham met kaas of yoghurt eten, besteden Turken veel tijd aan het ontbijt. Een typisch ontbijt bestaat uit wit brood, geitenkaas, komkommer, groene pepers, eieren en worst. Vaak wordt er ook soep bij geserveerd en drinkt men Turkse koffie of thee. In plaats van boter, geven Turken de voorkeur aan olijfolie op brood met een snufje zout. Lekker en ook nog eens gezond! Tijdens lunch en diner worden vooral veel kleine hapjes gegeten, genaamd mezzes. Kenmerkend voor de Turkse keuken is het gebruik van streekproducten, zoals inheemse kruiden, olijfolie, aubergines, tomaten en artisjokken.
 

Groente vormt vaak het hoofdbestanddeel van de maaltijd, aangevuld met vlees of vis. Ook wordt er vaak gewerkt met yoghurt. Hoewel veel Nederlanders bij Turks eten misschien aan vlees denken, wordt er veel vis gebruikt in de Turkse keuken. Niet verwonderlijk, want een groot deel van de Egeïsche regio ligt aan zee. Vissers trekken er ’s ochtends vroeg op uit waardoor de spartel verse vis dezelfde dag nog wordt bereid. Blauwbaars is een van de meest gebruikte vissoorten in de Turkse keuken. Ook rode poon, zeebaars en tarbot staan vaak op de kaart. Eenvoud speelt een belangrijke rol. Vis wordt regelmatig gegrild met een beetje olijfolie, lokale kruiden, citroen en bestrooid met zout. Omdat Turkije een islamitisch land is, wordt er weinig varkensvlees gegeten. In plaats daarvan gebruikt men lamsvlees, rund en kip. Een van de bekendste specialiteiten zijn stoofschotels die worden bereid in aardewerk potten en aan tafel worden stukgeslagen.

lamsgerecht_in_aardenwerk_pot

Street food & zoetigheid
 
Anders dan in Nederland, hebben de Turken geen vaste etenstijden. Je eet wanneer je trek hebt. Mede hierdoor vind je vrijwel overal eetkraampjes op straat, waar lekkernijen zoals simit, geroosterde maïskolven en kastanjes volop worden aangeboden. Turken zijn ook echte zoetekauwen. Zo worden de traditionele Turkse thee en koffie vaak standaard gezet met suiker, veel suiker. Ook sherbet (şerbet), ’s werelds eerste frisdrank die stamt uit de Ottomaanse tijd, wordt veel gedronken met ijsblokjes. De meest bekende zoetigheid is waarschijnlijk baklava. Deze kleine lekkernijen zijn zeer zoet door het gebruik van suikerstroop of honing. Ook lokum (Turks Fruit) en gebakjes met engelenhaar vind je in
 

Turkije in overvloed.

Alcoholische dranken

Raki is de nationale drank en mag niet ontbreken bij een Turkse maaltijd. Deze sterke alcoholische drank wordt gemaakt van druiven en rozijnen met toevoeging van anijs. Raki heeft twee  uitwerkingen. Ten eerste wekt het de eetlust op, waardoor het vaak gedronken wordt bij mezzes. Daarnaast bevordert het de spijsvertering. Verbazingwekkend genoeg is Turkije geen echt wijnland, terwijl grote delen van het land geschikt zijn voor het verbouwen van wijn. Dit realiseren ook steeds meer Turken zich denk ik, want het aantal wijnboeren neemt sterk toe. Wist je trouwens dat archeologische bevindingen er op wijzen dat hier al 6.000 jaar voor Christus wijn werd gemaakt? Op dit moment wordt ongeveer 20% van de Turkse wijn geproduceerd in de Egeïsche kuststreek. Wijnhuis ‘Kavaklidere’ produceert sinds 1929 wijn en is hiermee de oudste private wijnproducent van Turkije. Kavaklidere heeft al meerdere internationale onderscheidingen ontvangen voor haar kwaliteitswijnen. Geliefd onder de lokale bevolking is de Şirince wijn, afkomstig uit het gelijknamige bergdorpje in Zuidwest Turkije. Deze fruitwijn wordt gemaakt van verschillende soorten fruit en is een stuk zoeter dan reguliere wijn.
 
Al met al een hoop culinaire mogelijkheden en dan te bedenken dat dit slechts de Turkse keuken in een notendop is. Met de Turkse keuken kun je eindeloos variëren en experimenten, maar verse en lokale producten vormen altijd de rode draad. Mijn advies: ga tijdens je volgende vakantie in Turkije ook eens buiten het hotel eten en zoek een restaurantje waar Turkse gasten zijn. Dit wijst er vaak op dat er authentieke Turkse gerechten worden geserveerd. ‘Afiyet olsun’ ofwel, eet smakelijk!